Türkiye’de Tren Taşımacılığı

Doğu Ekspresi
Doğu Ekspresi
Doğu Ekspresi

Günümüzden 194 yıl önce insanoğlu taşıma ve ulaşımı sadece deniz yolu ve hayvan gücü ile sağlar iken sanayi devriminin(1760) başlangıcıyla beraber raylı sistemi icat ederek taşıma ve ulaşıma yeni bir boyut kazandırmıştır.İlk olarak vagonlar hayvan gücüyle hareket ettirilirken 1825 yılında George Stephanson’un geliştirmiş olduğu buharlı lokomotif ile İngilterede ilk kıvılcımlar atılmış oldu. Bu gelişme ile birlikte sanayi devriminin 2.yarısı başlamış ve tüm dünyaya yayılmıştır.Avrupada bu gelişmeler yaşanırken Osmanlı imparatorluğu ancak 1854  yılında 211 km uzunluğunda ilk tren hattını kurmuş ve günümüz Türkiye sınırları baz alındığında ise ilk demiryolunu 1856-1866 yılları arasında İngilizler tarafından kömür madenleri, taş ocakları ve ormanları kullanma hakları karşılığında kurmuştur. Bu süreçten sonra yabancı firmalar tarafından belli haklar karşılığında farklı bölgelerde olmak üzere, farklı tren hatları yapıldı.

Doğu Ekspresi

Cumhuriyet dönemi demiryolları:

Osmanlı İmparatorluğu döneminde toplam 8619 km demir yolu yapıldı ve tamamı yabancı firmalar tarafından inşa edildi. Rusların elinde olan Kars -Erzurum demiryolları (356 km) Ruslar tarafından yapıldı ve 1918 Mondros ateşkes antlaşması ile Türkiye’ye bırakıldı. Geri kalan diğer demiryolları cumhuriyet döneminde çıkarılan yasa ile devlet tarafından 24 Mayıs 1924 tarih ve 506 sayılı Kanun ile Nafia Vekâletine (Bayındırlık Bakanlığı) bağlı “Anadolu-Bağdat Demiryolları Müdüriyeti Umumiyesin” kuruldu ve ihaleler devlet tarafından yapıldı. İlk ihaleyi yabancı bir firma tarafından alındı ve taşeron ilk firması oldu. İkinci ihalede ise yapımcı ve taşeron Türk firmaları oldu böylece demiryollarının yapımı millileşmiş bir hal aldı. 1953 yılına kadar ismi değişerek farklı bakanlıklara bağlanan demiryolları, nihayet 1953 yılında ulaştırma bakanlığına bağlı ” Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi (TCDD) ” ismini alarak günümüzdeki şeklini almış oldu. İlk ortaya çıkış amacı insan ve yük taşımacılığı olan trenin teknolojinin sürekli gelişmesi sonucu kara, hava ve deniz yolu taşımacılığının ortaya çıkması ve geliştirilmesi sonucu arka planda kalmasına neden oldu ve uzak mesafeli yolculuklarda çok tercih edilmemesine sebep oldu. Türkiye Cumhuriyeti’nde hal böyle olunca devlet eli ile tekrar demiryollarının önem kazanması için yüksek hızlı trenlerin ülkemize getirilmesi ve hatların yenilenmesi sonucu ilk hat olan Eskişehir- Ankara arasında yüksek hızlı tren (YHT) hattı açıldı. İlk başlarda şehirler arası taşımacılık ve yük taşımacılığı için kullanılan trenler, gelişen teknolojinin olumlu etkileri ile sosyal medya aracılığı ile birden turizm camiayasın dikkatini çekti ve bir gözde haline geldi. İlk başta münferit gezginlerin bu trenler ile seyahat etmesi ve özel anlarını sosyal medyada paylaşmaları birçok kişinin bu trenleri kullanmasında ön ayak oldukları. Özellikle doğu ekspresi ülkemizde çok popüler hale geldi, bunu sırası ile Van gölü Ekspresi takip etti. Ülkemiz turizminin 6 aylık süreçten 12 aylık turizm faaliyetlerine geçiş ilacı oldu. Kısa sürede tükenen biletler ve bu trenleri normal yolculuk için kullanan bölge halkı için bilet bulamamaya başlayınca, ortaya bu sefer hak ihlalleri gibi sıkıntılar çıktı ortaya. Bu durumu ele ulaştırma ve turizm bakanlıkları trenlerin amaçlarına göre ayrılmasına karar verdi. Yöre halkı normal ekspresi kullanmaya devam etmeleri için tamamı pulmanlardan oluşan trenin tamamı yataklı olan turistik ekspresten ayırdılar ve bilet tarifelerinde değişikliğe gidildi.

TCDD Müzesi

Turistik Doğu Ekspresi:

Tamamı iki kişi yataklı vagonlardan oluşan ve içinde restoran, her vagonda 2 adet tuvaleti olan, odalarda mini buzdolabı, iki gözlü erzak dolabı ve el-yüz yıkama lavabosuna sahiptir. Doğu ekspresine gitmeden önce bilmeniz gereken bir takım bilgiye sahip olmanızda fayda var. (300 TL’lik bilet)

  1. Satın aldığınız bilet sadece tren yolculuğunuzu kapsar.
  2. Güzergâh üstündeki duraklardaki transfer ve gezileri kapsamaz.
  3. Tren içinde restoran ekstra.
  1. 4-kompartmanlarda camlar süslü değildir.
  2. 5-yataklar açılır-kapanır şeklinde ranza düzeni.
  3. 6-trende banyo imkânı yok, önleminizi ona göre almanızı tavsiye ederiz.
  4. Tüm bunlar münferit katılan yolcular içindir.

Fakat bir acentenin programına katılmanız halinde birçok şey fiyata dahil olduğu için cebinizden herhangi bir ek ücret ödemiyorsunuz.

Doğu Ekspresi

Güzergâh; Ankara’dan başlayan bu tren macerası ilk olarak Erzincan’ın İliç ilçesinde duruyor ve 3 saat bekleme süresi veriliyor bu süre zarfında orada bulunan yerel taşıma firmalarına ait araçlar ile Kemaliye ilçesini gezip geliyorsunuz. İkinci durak Erzincan burada 2,5 saatlik bekleme süresi veriliyor. Burada Girlevik şelalesi ve merkezde bakırcılar yeraltı çarşısı genellikle tercih ediliyor. Üçüncü durak ise Erzurum, burada 2,5 saat bekleme süresi var, akşama denk geldiği için kışın havanın soğuk olması, sizleri biraz sıkıntıya sokabilir ama yine de ben gezerim diyorsanız. Selçuklu döneminden kalma kümbet ve medreseleri gezip üstüne bir cağ kebabı ile kendinize bir lezzet ziyafeti çekebilirsiniz son olarak Erzurum kadayıf dolma tatlısı ile gecenize tat katarak Kars yolunu tutabilirsiniz. Son durak olarak Kars; burada 2 günlük bir konaklama ile doya doya kar altındaki Kars’ı keşfedebilirsiniz. Tarihi Ermeni, Osmanlı ve Rus yapılarını gezdikten sonra Kars’ın meşhur kazını tadıp akşam en kaliteli Kafkas ekiplerinin Kafkas dansları izleyebilir ya da Kars’a ait olan aşıklık atışmalarını dinleyebilirsiniz.

Doğu Ekspresi
Doğu Ekspresi

Kars’ta ne yenilir:

  • Evelik çorbası
  • Piti (kuzu incik)
  • Kar kazı
  • Hengel (yaprak mantı)
  • Acem pilavı
  • Bozbaş
  • Haşıl
  • Sarı balık
  • Ekşili et
  • Lalanga
  • Kuymak
  • Hasuda vb. Birçok lezzet ile sizleri bekliyor.

Kars’ta ne alınır;

  • Kars eski-yeni kaşar peyniri
  • Gravyer peyniri
  • Tulum peynir
  • Otlu peynir
  • Temizlenmiş kaz
  • Tereyağı
  • Kars ketesi gibi birçok yöresel ürün satın alabilirsiniz.

Yararlanılan kaynaklar:

1- http://www.lojistikhatti.com/haber/2012/12/dunden-bugune-turkiyenin-demiryolu-seruveni

2- https://rayhaber.com/2019/11/turkiye-demiryollarinin-gunumuze-kadar-tarihsel-gelisimi/

3- https://www.utikad.org.tr/Detay/Sektor-Haberleri/10478/dunden-bugune-turkiye-

3 thoughts on “Türkiye’de Tren Taşımacılığı

Yorumlar