KENEVİR BİTKİSİ NEDEN YASAKLANDI?

 

Petrol zengini ABD’nin petrol ürünlerine rakip olan kenevirin yada  diğer ismi kendirin piyasadan yok etme çabası vardı. Petrol ham maddelerinin tüm dünyada satılması için keneviri uyuşturucu hammaddesi olarak tanıttı ve pek çok ülkede yasaklanmasına sebep oldu. 1930 yılında keneviri ekmeyen çiftçiyi cezalandıran ABD, 1937 yılında birden keneviri yasakladı ve ilaç kategorisinden çıkardı. Medya gücünü kullanarak ‘’Marijuana’’ kelimesini ile insanların zihinlerine zehirli bir madde olarak kazıttı.  Kenevir üretimi durunca, kâğıt üretimi için ormanlar katledilmeye başlandı, dünyamız plastikten bir çöplük olmaya başladı. Başta Hollanda olmak üzere Avrupa’nın birçok ülkesinde kenevir yetiştirilmeye başlandı. Anadolu’da 4 bin yıldır ekilen keneviri, biz yeniden keşfettik.

Aslında kenevir Türkiye’de hiç yasaklanmamış, sadece haşhaşı 2 yıl yasaklamıştır. O da 1970’li yıllarda Kıbrıs çıkarması devam ederken, ABD’nin baskısı ile dönemin başbakanı Bülent Ecevit tarafından 2 yıl yasaklanmıştır. Daha sonra yasak Ecevit tarafından kaldırılmış, ama dünya kamuoyunda Türkiye uyuşturucuya yöneldi haberleri oluşmasın diye, bazı değişiklikler yapıldı. Haşhaşın başı çizilirken, bunu ortadan kaldırdılar. Kenevir yetiştiriciliği bir yönetmeliğe bağlanarak, Afyon Bolvadin’de bir fabrika kuruldu. Hatta 1980 yılları öncesinde Anadolu’da halk bahçesine kenevir ekerdi ve bundan kalın urgan yaparak, bu urganlardan hayvan bağlama halatları, yük taşıma çantaları ve kilim gibi birçok gündelik üründe kullanırdı.

Kenevir tohumu

Tarihte kenevir ve yararları;

Bilinen en eski yazıtlar olan ve MÖ. 3400 yıllarında kullanılan Sümer tabletlerinde dört önemli bitkiden söz edilir. Bunlar;

  • Buğday
  • Arpa
  • Keten
  • Kenevir’dir.

Latincesi ‘’Canabis Sativa’’ olan bu bitki insanlık tarihinin en eski bitkisel ham maddesidir. Bitkiler âleminde fiziksel olarak cinsiyetlerini ayırt etmek imkânsızdır. Ancak DNA’larına bakılarak ayırt edilen bitkilerin içinde kenevir fiziksel olarak cinsiyeti ayırt edilen tek bitkidir. Tarih boyunca insanlığın en önemli ham maddesi kenevirden, ansiklopedi olan ‘’Ana Britanica’’ 150 yıl kenevir kâğıdından basıldı. 1880’li yıllara kadar tüm ders kitapları kenevir kâğıdından basılıyordu. 1930’lu yıllara geldiğimizde kâğıt üretiminin yüzde 70’i kenevirden sağlanıyordu. 8 kez geri dönüştürülebilen bu kâğıtlar ekonomik olarak çok elverişliydi. Oysa ağaçtan yapılan kâğıtlar sadece 4 kez geri dönüştürülüyor. 15.yy’da Gutenberg matbaayı icat ederek kenevir kâğıdından yüzlerce İncil yaprağı basarak, İncil’i çoğalttı. 1706 yılında kenevirin üretimde katkısı olduğu yıllarda, ilk defa kenevir kâğıdına yazılan yazı ile Amerika’nın bağımsızlık bildirgesi yayınlandı. Sadece kâğıtla sınırlı kalmayan kenevir tarihinden şu bilgilerde geçti. O dönemler tekstilin yüzde 80’i kenevirden üretiliyordu. Denizcilerin baş belası olan tuzlu suya dayanıksız olan pamuklu sicim ve yelkenlere karşı, tuzlu suda çürümeyen ve suya çok dirençli olan kenevir ipinden yapılan denizci sicim ve yelkenleri kullanılmaya başlandı. Yeni kıtalar, kenevirin direnci sayesinde keşfedildi. Tarihteki ilk kot pantolon kenevirden üretilerek, tarlada çalışan çiftçilerin sürekli yırtılan kıyafetlerine çözüm üretilmiştir. Yüzlerce yıl dayanarak günümüze kadar ilk halleri ile gelen tablolarda kenevir kanvası kullanıldı.

Gutenberg matbaa başında

Peki, kenevirin başka yararları nelerdir?

  • 1 dönüm kenevir, 25 dönüm orman kadar oksijen üretir.
  • Kenevir 4 ayda yetişirken, ağaç 20-50 yılda yetişmektedir.
  • 1 dönüm kenevirden, 4 dönüm ağaca eş kâğıt üretilir.
  • Kenevir çok az suya ihtiyaç duyar ve her yerde yetişir.
  • Yüksek oranda radyasyon emdiği için, radyasyonun fazla olduğu yerde radyasyon emerek daha sağlıklı bir ortam oluşturur.
  • Hiçbir tarım ilacına ihtiyaç duymadan kendini koruma özelliğine sahiptir.
  • Başta kanser, AİDS, sara ve şeker hastalığı olmak üzere kemoterapi tedavisinde radyasyon etkisini azaltmaktadır.
  • Dâhiliye ve psikiyatri gibi birçok alanda 250 hastalıkta kullanılır.
  • Doğada kolayca çözüldüğü için tüm plastik ürünleri kenevirden üretilebilir.
  • Araba gövdesi kenevirden yapılırsa çelikten 10 kat daha dayanıklı ve hafiftir.
  • İnşaat sektöründe yalıtım ve tuğla yapımında kullanıldığı zaman mevcut ürünlerden 10 kat daha sağlamdır.
  • Fransa’da kenevir tuğlasından yapılan köprüler 100 yıldan fazladır ayakta.
  • Kenevirin ekildiği toprak, temizlenir ve bir sonraki hasatta önemli derecede verim alınır.
  • Bataklık kurutucudur.
  • Kenevirin olduğu yerde en kaliteli balı yersiniz çünkü arı dışında hiçbir böcek yanaşamaz.
  • Toprağı havalandırma özelliğine sahiptir.
  • Metan gazı emici özelliği vardır ve zararlı güneş ışınlarına karşı ozon tabakasını korur.
  • Kenevirin üretimi en ucuz madde olan soyadan daha ucuzdur.
  • Kenevirden en sağlıklı temizlik ürünleri üretebilirsiniz.
  • Araba üreticisi Ford 1937 yılında ilk kenevir kaportalı otomobili üretti.
  • Kenevirden bio yakıt elde ediliyor ve havaya en düşük egzoz bırakma özelliğine sahiptir.
  • Kenevirden sağlam asfalt üretilerek daha sağlam yollar inşa edilebilir.

Bu kadar yararlı olan bir bitki ham maddesi neden yasaklandı? Evet, şaşırmayacaksınız ama bunun altından da John D.Rochefeller çıkıyor. Amerika’da petrol üretiminin yüzde 90’ı bunun elindeydi ve karşısında çiftçinin kaynağı olan keneviri lobicilik faaliyetleri sonucu engelleyerek, Du Pont şirketinin patentini elinde tuttuğu nylonun yayılmasına ve petrolden yapılan diğer ham maddelerinin kenevirin önüne geçmesini sağladılar. Şuan dünyanın en zengin ailesi olan Rochefeller, bu statüye insanlığa yararı az, kendi ceplerine çok olan faaliyetlerle gelmiştir.

Kenevirden üretilen ipler

 

Türkiye cumhuriyetinde kenevir;

Türkiye cumhuriyeti Anayasasına 1930 yılında; ‘’uyuşturucu muhakeme Kanun’a’’ konulan maddede kenevir yapraklarını kullanmak yasaktır, yetiştirilmesi serbesttir. Sentetik endüstri baskısından dolayı kenevirin yasak olduğu görüntüsü verilmek istenmektedir. Özellikle kenevir liflerinin mucizevi özelliklerinden dolayı tekstile çok uyumlu olması ile bilinmektedir. Eğer kenevir liflerinden bir tekstil ürünü üretirseniz, çıkarmış olduğunuz ürünün avantajları şu şekilde olacaktır;

  • Suya çok dirençli
  • Denizin tuzlu suyunda çürümeme
  • Böcekleri kendinden uzak tutma
  • Güve tutmama

Gibi pek çok özelliğe sahip bir ürün ortaya çıkarmış olursunuz. Kendir, tekstilde hem insan hem de çevre dostu olarak gelecek nesillere daha temiz ve yaşanabilir bir dünya bırakma adına önemli bir bitkidir.

Kenevirden üretilen Rize bezi

Dünyada ve Türkiye’de kenevir atılımı;

Dünya da başta Hollanda olmak üzere Almanya, Kanada, Fransa ve Latin Amerika ülkeleri aktif olarak kenevir bitkisini yetiştirmekte. Dünyadaki kenevir hammaddesinin büyük oranı Hollanda tarafından karşılanmaktadır. Anadolu’da ise başta kenevir bitkisinden kilim, çul, kurutma sergisi ve halı gibi ürünler üretilirken, 1950’li yıllarda kenevirin faydaları hakkında birçok bilimsel çalışma yapılmış, fakat daha sonra birden kenevir üretimi durma noktasına gelmiştir. 2016 yılında çıkan yeni yönetmelikle birlikte Türkiye’nin 19 ilinde Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından alınan izin ile kenevir üretimi yapılabiliyor. Bu yönetmelikle, Türkiye’de bu bitkinin sadece tekstil endüstrisinde değil, birçok farklı alanda kullanılması ve ihraç eden ülke konumunda olunması amaçlanmaktadır.

Kenevir hasatı yapan işçiler

Kenevirin canlanmasında bir hikâye;

Çıkan yönetmelikte birlikte Samsun 19 Mayıs Üniversitesi, ziraat fakültesi tarafından bu bitkinin sağlık bir şekilde üretilmesi üzerine çalışmalar başlatılıyor. Yapılan araştırmada Samsun Narlısaray ilçesinde sadece bir vatandaş tarafından üretildiği öğreniliyor. Bu köye ziyaret yapan öğretim görevlileri, çiftçiden bunu bitkinin nasıl üretildiği? Hangi teknikler kullanılarak işlendiğini öğretmek istiyorlar. Çiftçi Selami Çakır’dan bilgileri öğrenen Ziraat Fakültesi hocaları kolları sıvazlayarak işe başlıyorlar. O dönem gittikleri köyde üretimin sadece 19 dönümde üretildiğini öğrenen hocalar, bir yıl sonra sürpriz bir şekilde 34 dönüme çıktığını öğrenirler. Bunu araştıran öğretim görevlileri; köye gittikleri dönem, onları gören diğer köylüler, hocalara buralara kadar geldilerse bu işte bir iş var deyip, kenevir üretimine başlamışlar.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yaptığı açıklamalarla birlikte bakanlıklar bu konuya daha da odaklanmış durumda. Sadece bu üretimin nasıl tüm ülkeye yayılacağı konusunda bir belirsizlik var. En önemli belirsizlik ise çiftçinin bu bitki hakkında gerekli eğitime yâda bilgiye sahip olmamasıdır. TÜBİTAK ve üniversitelerin ziraat fakülteleri, uyuşturucu özelliğinden arındırılmış tohum üzerinde ortak çalışmalar yapmakta, büyük oranda bunun başarıldığını ve en kısa sürede üretilen bu tohumların ekmek isteyen çiftçiye dağıtılacağını söylüyorlar.

Türkiye’nin kenevir üssü Kastamonu

Sağlıkta kenevir bitkisinin önemi;

Kenevirde bulunan ‘’THC’’ maddesi birçok hastalığın tedavisinde kullanılıyor. Kenevir ipliğinde yapılan ipler medikal sanayide kullanılarak daha sağlıklı ürünler ortaya çıkarılıyor. Çekirdeği protein deposu olduğundan, yağından üretilen gıda takviye ilaçları ile kolesterolü ve protein eksikliği kontrol altına alınıyor. Ayrıca kenevir tohumları yüksek miktarda omega3 içermektedir. Kristof Colomb Amerika’ya yelken açmadan önce gemilerini kenevir tohumları ile doldurmuştur. Bu sayede uzun ve yorucu geçen yolculukta tayfası kenevir tohumu ile beslenerek hayatta kalmıştır. 1 kilo kenevir tohumundan 200 mg yağ elde edersiniz, bu yağ hem insanlar için hem de besicilik yapan çiftçisinin hayvanları beslemede kullanması, soframıza gelen hormonlu et ve ürünlerindeki yapay steroid ve hormonların kullanılmamasına yardımcı oluyor. Ayrıca kenevirin etkin maddesi olan ‘’THC’’ ye karşı üretilen sentetik ‘’Marinol’’ ve ‘’Dronabinol’’ ilaçlarının birçok yan etkisi olmasına rağmen kenevirin hiçbir yan etkisi yoktur ve bu ilaçlardan 10 kat daha ucuz. Bu ilaçları kullanan hastaların iyileşme oranı yüzde 60 iken kenevir kullanıcılarının yüzde 90’dır. Kenevirin yaprağındaki ‘’Canabidol’’ maddesinden üretilen ilaçlar; kanser, sara, şeker ve AİDS hastalarının yanı sıra 250 hastalıkta kullanılan çok önemli ilaçlardır.

Ford’un kenevirden ürettiği 1937 model otomobili

 

Yorumlar